ਜੀ-7 ਸੰਮੇਲਨ ਸੰਪੰਨ, ਇਰਾਨ ਤੇ ਅਮੇਜ਼ਨ ਅੱਗ ਸਮੇਤ ਛਾਏ ਰਹੇ ਕਈ ਮੁੱਦੇ

ਪੈਰਿਸ – ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਤੱਟੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਿਆਰਟਿਜ਼ ਵਿਚ ਅੱਜ ਜੀ-7 ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਇਆ| ਇਸ ਵਿਚ ਮੈਂਬਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਅਮੇਜ਼ਨ ਦੇ ਵਰਖਾਵਣ ਵਿਚ ਅੱਗ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਯੁੱਧ ਛਾਇਆ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਸਮੂਹ ਦੀ ਏਕਤਾ ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉੱਠੇ| ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਨਾਟਕੀ ਮੋੜ ਲਿਆ ਜਦੋਂ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮੁਹੰਮਦ ਜਵਾਦ ਜ਼ਰੀਫ ਤੇਹਰਾਨ ਦੇ ਵਿਵਾਦਮਈ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਿਕ ਗਤੀਰੋਧ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਆਰਟਿਜ਼ ਪਹੁੰਚੇ| ਜ਼ਰੀਫ ਅਚਾਨਕ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਸਨ ਅਤੇ ਇਹ ਫਰਾਂਸ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ| ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਕ ਜਗ੍ਹਾ ਦੋਹਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚ ਨਰਮੀ ਦੀ ਆਸ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ| ਇਸ ਸਾਲ ਜੁਲਾਈ ਵਿਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜ਼ਰੀਫ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਰੋਕਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਾਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ| ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਪੜ੍ਹੇ ਜ਼ਰੀਫ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੁਅਲ ਮੈਕਰੋਂ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਜਯਾਂ ਗ੍ਰੀਵ ਲਾ ਦਰਯਾਮ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ| ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ| ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ,”ਅੱਗੇ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਪਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ|” ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੀ| ਸੂਤਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਰੀਫ ਦੀ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿਚ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਮੈਕਰੋਂ ਵਿਚ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦੌਰਾਨ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ| ਟਰੰਪ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੀ-7 ਸੰਮੇਲਨ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ, ਕੈਨੇਡਾ, ਫਰਾਂਸ, ਜਰਮਨੀ, ਇਟਲੀ, ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜੀ-7 ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ| ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਟ ਤੇ ਇਕ ਸਮੂਹਿਕ ਤਸਵੀਰ ਖਿੱਚਵਾਈ|ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਅਮੇਜ਼ਨ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ| ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ‘ਗ੍ਰੀਨ ਲੰਗਸ’ ਤੇ ਹਮਲਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ| ਭਾਵੇਂਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ| ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿਚ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਟਰੰਪ ਜੀ-7 ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਲੱਗਭਗ ਵੱਖ ਰਹੇ|